BAYBURT SEVDA´DAN ÖTE BiR TUTKU´DUR. Timur GÜZEL

Bayburt’da Ebru Sergisi

Ebru sanatçısı Zeki Önsöz,  Bayburt Dede Korkut Şenlikleri haftasında   eserlerini Bayburt Kültür Merkezi’nde  sergileyecek.

Serginin açılış günü: 18 Temmuz 2008 Salı
Serginin açık olduğu gün ve saatler  15-20 Temmuz 2008

 Zeki Önsöz, Türkiye’den  başka,   Almanya’nın çeşitli şehirlerinde ebru sergileri açtı. Bu sanatımızı Almanlara tanıtan. Zeki Önsöz, Bayburt’ta, kendi memleketinde eserlerini sergilemekten   daha büyük heyecan duyduğunu söylüyor.

Sanatçıya göre: ‘Ebru, malzemesi, felsefesi ile yüzde yüz geleneksel bir Türk-İslâm  sanatıdır. Ebru sanatçısı  ebru teknesinde kitreli su üzerine attığı renklerle doğamızın  binbir güzelliğini yansıtırken, bütün bu güzelliklerin yaratıcısına şükrünü ifade etmeye çalışır. Her ebru, ayni insan gibi bir benzerinin  bir daha yapılmasının mümkün olmadığı bir  eserdir. Ebruda suyun, kitrenin, toprak boyanın, ödün denge içinde olması gerekir. Bu yönüyle ebru daki denge insan vücudundaki dengelere benzer. Büyük ebru ustaları ebruda nice hikmetler bulmuşlar, bu sanatımızı İslam tasavvufunun sembol ve mecazları ile anlatmışlardır. Ebrucunun boyaları hazırlayıp kitreli suya atması, irade-i cüz’iyye ile, bundan sonrası  irade-i külliye ile yani Yaradan’la açıklanır . Boyaya karıştırılan sığır ödü necaset olmasına rağmen renklerin birbirine karışmamasına veya dibe çökmesine  mani olur ve renklerin açılmasını sağlar. Bu da bize Allah’ın yarattığı  hiçbir şeyin boşuna veya faydasız olmadığını gösterir.

Su içerisine karıştırılan kitre ise Anadolu kır ve  dağlarında yetişen  geven otunun gövdesinden çıkarılan özsuyunun kurutulmasıyla elde edilir..  Ebruda toprak, bitki ve hayvandan alınan maddeleri  kullanarak ve ayrıca ebru fırçalarını at kılından, saplarını gül dalından yaparak’’Eşref-i mahlûkat ‘’(mahlukatın en şereflisi)olduğunu gösterir.

Mayıs ayında Bodrum daki sergisinde bir Alman diyebetolog (Şeker hastalığı doktoru) Zeki Önsöz’ün  bazı ebrularını  şeker hastalığına neden olan pankreasın ve diğer bazı hücre dokularının mikroskop altındaki görüntülerinin aynısı olduğunu ifade ederek 3 eserini alır. Ebruda büyük ve küçük kosmosdan kaynaklananan bu benzeme ve yansıma ve  dikkat çekicidir.
Önceki yüzyıllarda  ebrular ciltçilikde ve hat sanatında kullanılmış ve Türkiye’ye gelen Avrupalı seyyahlar ebru kağıtlarını ülkelerine götürmüşler ve bu sanata  ‚’’Türk Kağıdı’’adını vermişlerdir.Günümüzde ise ebru tek başına bir sanat dalı olarak gelişmektedir.Artık Türk ebru sanatçıların eserleri  tablo olarak  evlerin duvarlarını süslemektedir.

Ebru sanatının   geçmişte ve bu gün iyi bir terapist  olduğu kabul edilmektedir.Ebru, Osmanlı asırlarında Dar-ul Şifa’ larda ve günümüzde ruh ve sinir hastalıkları alanında şifa kaynağı olmuştur.  Ebrunun dimağın yıkanmasını sağladığı ve  kötü düşünceyi engellediği  bu sanatla ilgilenenleri  güzel düşünmeye ittiğine inanılmaktadır.

Ebrunun 20.asırda yeniden  dirilişini  Hattat Necmettin Okyay ve özellikle Mustafa Düzgünman’a  borçluyuz.  Mustafa Düzgünman’ın   sanatçı kişiliğini  ve düzgün ahlâkını tanımak isteyenler   Ahmet Yüksel Özemre’nin Kubbealtı Yayınlarından çıkan  ‘’Üsküdar’da bir Attar Dükkânı’’  isimli kitabını  mutlaka okumalıdır.

Zeki Önsöz, yüzyıllardan beri ustadan çırağa öğretilerek günümüze gelen bu sanatın gelecekte de genç sanatçılarımız elinde daha iyi noktalara geleceğine .ve  aynı zamanda  kendi öz sanatımızla dünyaya açılacağımıza inanmaktadır.

Zeki Önsöz, bazı ebrularını bu yıl vefatının 50.yılında andığımız büyük şairimiz Yahya Kemal’in bir atasözü gibi dillerde olan ‘’Cihan,vatandan ibarettir.’’  ‘’İçimde dalgalı Tekbir’i en güzel dinin, zaman zaman da Nevâ –Kâr’ı,doğsun Itrî ‘nin’’ ‘’ Kökü mazide olan atiyim’’ gibi  mısraları ile süsleyerek yazı ile renklerin ahengini biraraya getirdi.

Ömrünün kırk yılını yurt içinde  ve dışında  sevgili Türk çoçuklarına öğretmenlik yaparak   geçiren Zeki Önsöz, 2005 yılından beri emeklidir. Eğitim,kültür,tarih konularındaki birikimlerini bazı medya organları yanında  ‘’www.Bayburt69.com’’ internet sitesinde hemşehrileri ile paylaşmaktadır.